Grad RIJEKA    -    La urbo RIJEKA
 GALERIJA ESPERANTSKE POVIJESTI    GALERIO DE ESPERANTA HISTORIO

Pogledajte "Riječki kantun" (spisak svih naših sadržaja koji se odnose na Rijeku)
Vidu "La angulon de Rijeka" (liston de ĉiuj niaj dokumentoj rilataj al la urbo Rijeka)

   *           *            *
 

Marija Pilepić (1871 - 1962), prvi hrvatski esperantist (Osijek, 1889) - fotografija oko 1920.  +  grob Marije Pilepić u Opatiji sa spomen-pločom 2009.
Marija Pilepić (1871 - 1962), la unua esperantisto en Kroatio (Osijek, 1889) - foto el ĉ. 1920  +  la tombo de Marija Pilepć en la urbo Opatija kun la tabulo el 2009

                   

*            *            *

BRANKO ŠIROLA (1884, Hreljin - 1974, Rijeka)
(učenik nautičke škole u Bakru, aktivan esperantist; prema nepouzdanim tuđim sjećanjima, znao je esperanto možda već 1900. u Bakru)
(lernanto de la naviga/naŭtika lernejo en Bakar, aktiva esperantisto; laŭ necertaj rememoroj, li konis Esperanton eble jam en 1900 en Bakar)

*            *            *

Ivan Stalzer - jedan od prvih esperantista u Rijeci, između ostaloga je i na popisu iz 1907. (broj 29)
Ivan Stalzer - unu el la plej fruaj esperantistoj el Rijeka, menciita ankaŭ en la listo el la jaro 1907 (numero 29)

*            *            *

P R V I    K L U B             L A  U N U A  K L U B O

Prvi klub esperantista u Hrvatskoj osnovan je u Rijeci 1907, ali nije imao opće nacionalno značenje. Prigodna koverta povodom 100-godišnjice 2007.
La unua esperanta klubo en Kroatio fondiĝis en Rijeka 1907, sed ĝi ne estis nacia asocio. Porokaza koverto okaze de la centjariĝo en 2007

Dokumenti na talijanskom jeziku u kojima vlast razmatra odobrenje "Adriatika Ligo Esperantista" u Rijeci, prvog esperantskog kluba u Hrvatskoj.
Lijevo: odjel za javnu sigurnost u Rijeci. Desno: gradonačelnik moli za konačno odobrenje nadležno ministarstvo.
Dokumentoj en la itala lingvo, en kiuj la reĝimo konsideras aprobon de la statuto de "Adriatika Ligo Esperantista" en Rijeka, la unua esperanta klubo en Kroatio.
Maldekstre: sekcio por publika sekureco en Rijeka. Dekstre: la urbestro petas por la definitiva aprobo koncernan ministerion.

Esperantisti na austro-ugarskom ratnom brodu "Zrinyi" (Zrinski) - tečajeve u vrijeme 1. svj.rata vodio Josip Šikić (Rijeka) i g. Zucco (Trst)
Esperantistoj sur aŭstri-hungaria militŝipo "Zrinyi" (Zrinski) - la kursojn dum la 1-a mondmilito gvidis Josip Šikić (el Rijeka) kaj s-ro Zucco (Trieste)

NOVINE "LA PROVO" O RIJECI

"La Provo", jugoslavenske esperantske novine, veljača 1922. - tekstovi u kojima se spominje Rijeka i okolica
"La Provo", jugoslavia esperanta gazeto, februaro 1922 - tekstoj en kiuj estas menciita Rijeka kaj la regiono

Sušak 1923. - tečaj esperanta kojeg je vodio Rudolf Goldner
Sušak 1923. - esperanta kurso gvidata de Rudolf Goldner
(Sušak estis la sola parto de la hodiaŭa Rijeka, kiu ĝis 1945 ne apartenis al Italio, sed al Jugoslavio)

PERIOD IZMEĐU DVA SVJETSKA RATA    LA EPOKO INTER LA DU MONDMILITOJ

Trenutno nemamo saznanja o esperantu u Rijeci, tada dijelu fašističke Italiji. Znamo za aktivnosti u Sušaku, dijelu Rijeke koji je pripadao Jugoslaviji.
Provizore mankas datumoj pri Esperanto en Rijeka, tiam parto de faŝisma Italio. Konata estas esperanta agado en Sušak, la parto de Rijeka en Jugoslavio.
 

Profesor Ivan Večerina iz Sušaka je već 1929. godine vodio tečaj esperanta u Beogradu u Studentskom esperantskom klubu beogradskog Univerziteta. U rujnu 1935. na Sušaku (danas dio Rijeke) osnovana je podružnica "Laborista Esperanto-Societo" ( Radničko esperantsko društvo). Ovo radničko esperantsko društvo osnovano je u Zagrebu i djelovalo je na cjelokupnom teritoriju ondašnje Kraljevine Jugoslavije. Osnivanju podružnice bijaše nazočno 35 esperantista. Predavao je Vinko Skomina. Tečaj esperanta 1935 vodio je Rudolf Medved . Posljednje društvo esperantista na Sušaku prije drugog svjetskog rata bilo je "Adriatika Stelo" (Jadranska zvijezda). Od oskudnih podataka možemo spomenuti da je 7. studenog 1937. godine dr. Maruzzi predavao o esperantu u kinu "Jadran" na Sušaku.
Tek nakon rata i priključenja Hrvatskoj obnovljen je rad esperantskog društva u Rijeci. Inicijativni odbor imao je tri člana: Vinko Skomina, Marijan Levar i Ivka Gropuzzo. Osnivačka skupština Društva esperantista "A.Š. Turković" održana je 8. siječnja 1946. godine, a na skupštini je bilo nazočno 35 članova. Informacije radi,  možemo navesti prve članove Upravnog odbora: Vinko Skomina, predsjednik, Željko Škalamera, tajnik, Boška Vučinić, blagajnik, Maša Gropuzzo knjižničar, i članovi odbora Ervin Wessiak, Ivka Gropuzzo, Vinko Briščik i Ivan Rundić.
 

Međunarodni kongres esperantista željezničara u Rijeci, svibanj 1957
IFEF-kongreso (fervojistoj) en Rijeka, majo 1957

Godišnja skupština Esperantskog društva "A.Š.Turković" Rijeka, 2.2.1958.
Jarkunveno de Esperanto-societo "A.Š.Turković" Rijeka, 2.2.1958

Godišnja skupština Esperantskog društva "A.Š.Turković" Rijeka, 1963.
Jarkunveno de Esperanto-societo "A.Š.Turković" Rijeka, 1963

*            *            *

XVIII  Kongres esperantista Jugoslavije 1964. u Rijeci
18-a Kongreso de jugoslaviaj esperantistoj, Rijeka, 1964
 

*            *            *

Neki istaknuti riječki esperantisti    Kelkaj elstaraj esperantistoj el Rijeka

Mehmed Jakupović (1915-1997)	Anja Hurčak (1918)	Radoslav Škalamera (1921-2001)	Gropuzzo Ante (1890-1977)

Kongresna knjiga 53. kongresa SAT-a (politički ne-neutralne, pretežno lijeve esperantske organizacije) u Rijeci, 1980.
SAT-kongreso en Rijeka 1980, el la kongresa libro 

"HELIKO" - tromjesečni bilten riječkih esperantista, izlazio 1980.tih godina  HELIKO - trimonata gazeto de rijekaj esperantistoj (1980-aj jaroj)
 

Grupa mladih esperantista u Rijeci, vjerojatno s tečaja i vjerojatno 1980-ih godina
Grupo da junaj esperantistoj en Rijeka, verŝajne samkursanoj kaj verŝajne en 1980-aj jaroj

Hotel "Esperanto" u mjestu Selce pored Crikvenice (nedaleko Rijeke)
Poljski esperantist Grzegorz Sianožecki je 1929. kupio ovdje kuću, nadogradio je i nazvao "Vila Esperanto".
Današnji vlasnici vode ovdje istoimeni hotel, ali nisu esperantisti i ne govori se tamo taj jezik.
Hotelo "Esperanto" en la vilaĝo Selce apud Crikvenica (proksime de Rijeka)
La pola esperantisto Grzegorz Sianožecki en 1929 aĉetis ĉi tie domon, rekonstruis kaj pligrandigis ĝin, kaj nomi ĝin "Vilao Esperanto".
Hodiaŭaj posedantoj mastras ĉi tie samnoman hotelon, sed ili ne estas esperantistoj, kaj neniu tie parolas Esperanton.

*            *            *

"Esperanto Društvo Rijeka" (od 1946. do 1995. pod imenom "Društvo esperantista A. Š. Turković")
"Esperanto Societo Rijeka" (inter 1946 kaj 1995 nomata "Esperanto Societo A. Š. Turković")

Grupa esperantistica iz Rijeka na aerodromu Zagreb 2004 na putu za Svjetski kongres esperantista u Pekingu
Grupo da esperantistinoj el  Rijeka en la flughaveno de Zagreb survoje al la UK en Pekino 2004

TURISTIČKI PROSPEKT GRADA RIJEKE, IZDAN NA ESPERANTU 2007.  (20 stranica)
Izdala Turistička zajednica grada Rijeke, tekst Andrea Bralić, esperantski prijevod Davor Klobučar
TURISMA PROSPEKTO DE LA URBO RIJEKA, ELDONITA EN ESPERANTO en 2007  (20 paĝoj)
Eldonis Turisma Asocio de la Urbo Rijeka, la teksto Andrea Bralić, esperanta traduko de Davor Klobučar

100 GODINA ESPERANTA U RIJECI  (2007)

Svečanost "100 godina esperanta u Rijeci" (Rijeka, studeni 2007.) - prvi esperantski klub u Hrvatskoj osnovan je u Rijeci 1907.
Na fotografijama je transparent, voditeljica programa glumica Vida Jerman, dio sudionika u razgledavanju grada i sudionici u koloni prolaze Korzom.
La festo "100 jaroj da Esperanto en Rijeka" (Rijeka, la novembro 2007) - la unua esperanta klubo en Kroatio fondiĝis en Riijeka en 1907
En la fotoj estas la granda banderolo, program-gvidanto la aktorino Vida Jerman, iuj partoprenantoj en urborigardado kaj ĉiuj partoprenantoj en la rijeka ĉefstrato

KOSTRENA  -  VILA "ESPERANTO" - NATJECANJA U ZNANJU ESPERANTA

 Kostrena kraj Rijeke, 2008, državno takmičenje djece u znanju esperanta - na slici 7. godina
En Kostrena apud Rijeka, 2008, ŝtatnivela konkurso por infanoj pri kono de Esperanto - en la foto jam la sepa jaro

(Kostrena, 2006)

PROSTORIJE ESPERANTSKOG KLUBA "RIJEKA"  u 2007.

Prostorije Esperanto Društva Rijeka u ulici Blaža Polića, 2007   Ejoj de Esperanto Societo Rijeka en la strato Blaž Polić, la jaro 2007

(klupska bilblioteka   -   kluba biblioteko)

*            *            *

Riječki karneval 2008: "Esperanto Maskerada Kompanio 'Paždroć' " - grupa mladih Riječana, među kojima je i nekoliko esperantista, u sastavu velike
karnevalske povorke. Na njihovim "alegorijskim kolima" uvijek bude natpis koji pokazuje ime grupe na esperantu. Nastupali su 2007, 2009, 2009, 2010... itd.
Tipična povorka zna imati i do 100 skupina, 10.000 sudionika i 100.000 gledalaca, te trajati 5-6 sati. "Paždroć" u lokalnom govoru znači "izmiješano sve i svašta".
La karnavalo en Rijeka 2008: "Esperanto Maskerada Kompanio 'Paždroć' " - grupo da junaj rijekanoj, inter kiuj estas kelkaj esperantistoj, meze de la granda karnavala procesio. Sur ilia "alegoria ĉaro" ĉiam estas skribaĵo kiu montras la nomon de la grupo esperante. La grupo partoprenis la procesiojn en 2007, 2009, 2009, 2010... ktp. Kutime la procesio havas 100 grupojn, 10.000 membrojn kaj 100.000 spektantojn, kaj daŭras 5-6 horojn. "Paĵdroĉ" en la loka dialekto signifas "miksaĵo el ĉio ajn".

*            *            *

Dvojica veterana iz Esperantskog Društva Rijeka (na dan 17.3.2010)
Du veteranoj el Esperanto Societo Rijeka (fotitaj 17-an de marto 2010)

Vjekoslav Morankić         Boris di Costanzo           

             ž

Tea Radovanović, predsjednica kluba u 2010. i voditelj programa u Kostreni
Tea Radovanović, prezidantino de la klubo en 2010 kaj gvidanto de programoj en Kostrena

Esperanto društvo Rijeka
Esperanto-societo Rijeka

Pogledajte "Riječki kantun" (spisak svih naših sadržaja koji se odnose na Rijeku)
Vidu "La angulon de Rijeka" (liston de ĉiuj niaj dokumentoj rilataj al la urbo Rijeka)

K  R  A  J               F  I  N  O
 

Galeriju je zamislio, fotografije skupio, tekstove sastavio i stranicu u računalu kreirao Davor Klobučar iz Osijeka.
La Galerion planis, la fotojn kolektis, la tekstojn verkis kaj la paĝon enkomputiligis Davor Klobučar (la urbo Osijek, Kroatio).