Galerija starih hrvatskih esperantskih fotografija

* * *

Prvi svjetski adresar esperantista iz 1889, naslovnica i stranice s Osječankama (Hradil Ana, Augusta i Ema, Hergović Natalija i Pilepić Marija).
Riječ je o prvim esperantistima u Hrvatskoj i jugoistočnoj Europi, te među prvih 1.000 u svijetu.
La 1-a adresaro de esperantistoj (1889), la titolpaĝo kaj la paĝoj kun osijekaninoj (Hradil Ana, Augusta kaj Ema Hergović Natalija kaj Pilepić Marija)
Temas pri la unuaj esperantistoj en Kroatio kaj en sudorienta Eŭropo, apartenantaj al la unuaj mil en la mondo.

Marija Pilepić (1871 - 1962), prvi hrvatski esperantist - fotografija oko 1920. /// Ema Hradil (?) i Augusta Hradil oko 1890.g.
Marija Pilepić (1871 - 1962), la unua esperantisto en Kroatio - foto el ĉ. 1920 /// Ema Hradil (?) kaj Augusta Hradil, ĉ. la jaro 1890

FOTOGRAFIJA IZ 1912, SJEDE (s lijeva) ANA (HRADIL) KRVARIĆ i AUGUSTA (HRADIL) DIERICH
STOJE: MLADI KAMILO (ANIN SIN), vjerojatno VIKTOR KRVARIĆ (SUPRUG),
NEPOZNATA ŽENA (VJEROJATNO SESTRA EMA?) I NEPOZNATI MUŠKARAC, VJEROJATNO ANTUN DIERICH

LA FOTO EL 1912, SIDAS (de maldekstre) ANA (HRADIL) KRVARIĆ kaj AUGUSTA (HRADIL) DIERICH
STARAS: JUNA KAMILO (FILO DE ANA), verŝajne VIKTOR KRVARIĆ (LA EDZO),
NEKONATA VIRINO (VERŜAJNE LA FRATINO EMA?) KAJ NEKONATA VIRO, VERŜAJNE ANTUN DIERICH

Osječka petorka iz 1889 - Prvi esperantisti u Hrvatskoj (fotografije iz kasnijeg razdoblja) - Pet djevojaka zapisanih u Zamenhofovom adresaru iz 1889
Osijeka Kvinopo el 1889 - La unuaj esperantistoj en Kroatio (fotoj el pli postaj jaroj) - Kvin junulinoj el Zamenhofa adresaro el 1889

* * *

Josip Anschau (Anšau) (1860-1939), VODITELJ PRVOG ESPERANTSKOG TEČAJA U OSIJEKU, početkom 1911. u Klubu hrvatskih književnika.
Objavio članak "Esperanto i učiteljstvo" u almanahu "MI" toga društva. Jedini poznati aktivni osječki esperantist prije Prvog svjetskog rata.
Josip Anschau (Anšau) (1860 - 1939), gvidis la unuan esperantan kurson en Osijek, komence de 1911 en la Klubo de Kroataj Verkistoj.
Verkis la artikolon "Esperanto kaj la instruista fako" an la almanako "MI" de tiu klubo. La sola konata aktiva osijeka esperantisto antaŭ la unua mondmilito.

Spominjanje prvog poznatog tečaja esperanta u Osijeku (početkom 1911, voditelj Josip Anschau, uz podršku "Kluba hrvatskih književnika" u Osijeku).
Ovdje je dio članka iz "La Suda Stelo" broj 4-5, svibanj 1935, sjećanja Rudolfa Franjinog Magjera na ta vremena.
Magjer je bio predsjednik tog književnog kluba i zet Josipa Anschaua ali vjerojatno sam nije bio esperantist.
Mencio de la unua konata kurso de Esperanto en Osijek (komence de 1911, gvidanto Josip Anschau, subtenata de la "Klubo de kroataj verkistoj" en Osijek).
Ĉi tie estas parto de artikolo el jugoslavia e-gazeto "La Suda Stelo" numero 4-5, majo 1935, memoroj de Rudolf Franjin Magjer pri tiu tempo.
Magjer estis prezidanto de tiu verkista klubo kaj bofilo de Josip Anschau, sed verŝajne mem ne estis esperantisto.

Članci iz glasila hrvatskih esperantista "Kroata Esperantisto" (Zagreb, 1909-1911) u kojima se spominje i Osijek:
(Špicerovo predavanje o esperantu u Klubu hrvatskih književnika u Osijeku i reklama za sapun i pomadu osječkog apotekara J.C.Dieneša)
Artikoloj el la organo de kroataj esperantistoj "Kroata Esperantisto" (Zagreb, 1909-1911), en kiuj menciiĝas Osijek:
(prelego de s-ro Špicer pri Esperanto en la Klubo de kroataj verkistoj en Osijek kaj reklamo por sapo kaj pomado de la osijeka apotekisto J.C.Dieneš)

Skromne esperantske novine "La Provo" (Zagreb) - u broju od 1. veljače 1922. da u Osijeku ima mnogo esperantista, ali neorganiziranih!
Modesta esperanta gazeto "La Provo" (Zagreb) - la 1-an de februaro 1922 ĝi asertas, ke en Osijek ekzistas multaj esperantistoj, sed neorganizitaj!

"La Provo" - u broju od 1. ožujka 1922. kaže da u Osijeku poštanski službenici marljivo uče esperanto i učlanjuju se u UEA,
o čemu izvještava Milan Klem (greškom Klein), kojega predlažu za UEA-delegata za Osijek.
Za njega inače znamo da je bio poštanski službenik, i bit će da je on i vodio taj tečaj!
"La Provo" - la 1-an de marto 1922 diras, ke en Osijek poŝtoficistoj lernas Esperanton kaj membriĝas UEA, pri kio raportas Milan Klem
(erare Milan Klein), kiu verŝajne gvidis la kurson.

Dopisnica koju je 1922. iz Osijeka poslao osječki esperantist Milan Klem Društvu hrvatskih esperantista u Zagreb
Poŝtkarto kiun en 1922 el Osijek sendis osijeka esperantisto Milan Klem al Kroata esperantista asocio en Zagreb

"Hrvatski list" (osječke novine!), 10. i 13. travnja 1923. - Osnivanje tzv. Kluba esperanta (prvi takav klub u Osijeku!)
Osijeka gazeto "Hrvatski list" (Kroata Folio), la 10-an kaj 13-an de aprilo 1923 - Fondo de la t.n. "Klubo de Esperanto" (la unua klubo en Osijek!)

ARTHUR SPILLER (1882, Osijek - 1930, Zagreb) - PRVI PREDSJEDNIK PRVOG ESPERANTSKOG DRUŠTVA U OSIJEKU (1923)
ARTHUR SPILLER (1882, Osijek - 1930, Zagreb) - LA UNUA PREZIDANTO DE LA UNUA ESPERANTA SOCIETO EN OSIJEK (1923)
La teksto kiun pri Esperanto li publikigis jam en 1909 en la gazeto "Hrvatske pravice" numeroj 39 i 40.

MILAN KLEM(1903-1965), tajnik prvog esperantskog kluba u Osijeku (1923). Suosnivač tog kluba, kao i, barem indirektno preko svojih učenika,
u godini 1926. i sljedećeg kluba "Obstine antaŭen" (Uporno naprijed). Taj klub je trajao do 1941. i bio je temelj sveukupnog esperantizma u Osijeku.
Na susjednim slikama je žig tog kluba i dio nadgrobnog govora kojeg je 1965. na Klemovom sprovodu izgovorio Franjo Smerdel, tajnik kluba "Liberiga Stelo".
MILAN KLEM (1903-1965), sekretario de la unua esperanta klubo en Osijek (1923). Kunfondinto de tiu klubo kaj, almenaŭ nerekte pere de siaj lernantoj, en la jaro 1926 ankaŭ de la sekvanta klubo "Obstine antaŭen". Tiu dua klubo ekzistis ĝis la jaro 1941 kaj estis bazo de la tuta esperantismo en la urbo.
Apudaj fotoj prezentas sigelmarkon de la klubo kaj parton de la funebra parolo, kiun en 1965 por Klem eldiris Franjo Smerdel, sekretario de la klubo "Liberiga Stelo".

"Hrvatski list", 25.2.1926. - Tečaj esperanta u Osijeku kao priprema za osnivanje kluba (budući "Obstine Amtaŭen", osnovan tek u prosincu 1926!)
"Hrvatski list" (Kroata Folio), 10 feb 1926 - Esperanta kurso en Osijek (preparo por fondo de klubo "Obstine antaŭen", efektive fondita en la decembro 1926!)

ESPERANTSKO DRUŠTVO "OBSTINE ANTAŬEN" OSIJEK
GLAVNO DRUŠTVO ESPERANTISTA U OSIJEKU, OSNOVANO KONCEM 1926. I SLUŽBENO ODOBRENO 25.1.1927. TRAJALO DO RATA 1941.
ESPERANTO-SOCIETO "OBSTINE ANTAŬEN" OSIJEK
LA ĈEFA ESPERANTA SOCIETO EN OSIJEK, FONDITA FINE DE LA JARO 1926 KAJ OFICIALE APROBITA 25.1.1927. DAŬRIS ĜIS LA MILITO 1941.

"Konkordo" (novine jugoslavenskih esperantista) u broju 1 (siječanj) 1927. daju kratku vijest o osnivanju kluba "Obstine antaŭen" u Osijeku
i najavljuje javno predavanje o esperantu u kinu "Urania" dana 30.1.1927.
"Konkordo" (gazeto de jugoslaviaj esperantistoj) en la numero 1 (januaro) 1927 informas koncize pru la fondo de la klubo "Obstine antaŭen" en Osijek
kaj anoncas publikan prelegon pri Esperanto la 30-an de januaro 1927

"Hrvatski list", 1.2.1927. - Javno predavanje o esperantu - predaje u Osijeku Dušan Maruzzi iz Zagreba
"Hrvatski list" (Kroata Folio), 1 feb 1927 - Publika prelego pri Esperanto - prelegis en Osijek s-ro Dušan Maruzzi el Zagreb

PRVI BEZIMENI "ESPERANTSKI KLUB" IZ 1923. ILI SE RASPAO, ILI NIJE NIKADA SLUŽBENO NI REGISTRIRAN, TE JE VJEROJATNO PRERASTAO U NOVI KLUB
"OBSTINE ANTAŬEN" 1926. NJEGOV PREDSJEDNIK JE BIO ARTUR SPILLER, A TAJNIK MILAN KLEM.

ESPERANTSKO DRUŠTVO "OBSTINE ANTAŬEN" OSIJEK JE BILO GLAVNO DRUŠTVO ESPERANTISTA U OSIJEKU,
OSNOVANO KONCEM 1926. I SLUŽBENO ODOBRENO 25.1.1927. TRAJALO DO 1941. PRVI PREDSJEDNIK DRAGUTIN WRANKA, A TAJNIK STJEPAN PREDRIJEVAC.
KASNIJI PREDSJEDNIK LAVOSLAV KRAUS. I PREDRIJEVAC, I KRAUS UČILI SU ESPERANTO OD MILANA KLEMA IZ PRETHODNOG KLUBA!

GODINE 1934. SE IZ "OBSTINE"-a IZDVOJILA GRUPA ČLANOVA I OSNOVALA KLUB "PROSPERO" (PREDSJEDNIK DRAGUTIN WRANKA). VEĆ POSLIJE 3 MJESECA
SU GA NJEGOVI ČLANOVI SAMI RASPUSTILI I VRATILI SE U "OBSTINE ANTAŬEN".

OTPRILIKE KONCEM 1935. DOLAZI U OSIJEKU DO NEKE KRIZE, ČIJE RAZLOGE DANAS NE ZNAMO, PA SE PUNO ESPERANTISTA ISPISALO IZ KLUBA "OBSTINE".
DA ONI IPAK NE BI BILI IZGUBLJENI ZA ESPERANTO, OSNOVAN JE 1936. KLUB "VERDA STELO", KOJI JE TAKOĐER TRAJAO DO 1941. VOĐA: LADISLAV FIRICZKY.
ČINI SE DA JE AKTIVNOST "OBSTINE" SASVIM SPLASNULA, DOK JE "VERDA STELO" JOŠ NEŠTO POKUŠAVAO, ALI SITUACIJA JE BILA NEPOVOLJNA I POLITIČKI.

"RADNIČKO ESPERANTSKO DRUŠTVO" NASTALO JE 1933. KAO OSJEČKA SEKCIJA ISTOIMENOG DRUŠTVA NA NIVOU HRVATSKE, A PRI SAVEZU SINDIKATA.
ONO JE ZBOG POLITIČKIH RAZLOGA (UTJECAJ KOMUNISTA) ZABRANJENO 1938. SVE ŽALBE NA TO RJEŠENJE SU ODBIJENE, A PONOVNI POKUŠAJ STJECANJA DOZVOLE 1940. NIJE USPIO, KAO NI POKUŠAJ PONOVNOG RADA POD NOVIM IMENOM "ZAMENHOF" (1938).

DAKLE SU SAMO IZMEĐU 1936. i 1938. POSTOJALA ISTOVREMENO TRI KLUBA ESPERANTISTA U OSIJEKU!

"Hrvatski list", 6.3.1927. - Prva godišnja skupština društva "Obstine Antaŭen"
"Hrvatski list" (Kroata Folio), 6 mar 1927 - La unua jarkunveno de la societo "Obstine Antaŭen"

"Konkordo" (novine jugoslavenskih esperantista) broj 2-3/1927 (ožujak) daju vijest o rastu esperantskog pokreta u Osijeku i 3 istovremena tečaja jezika
"Konkordo" (gazeto de jugoslaviaj esperantistoj) numero 2-3/1927 (marto) informas pri disvastiĝo de la movado en Osijek kaj pri 3 kursoj samtempe

"Hrvatski list", 21.10.1927. - Tečajevi esperanta u Osijeku
"Hrvatski list" (Kroata Folio), 21 okt 1927 - Iuj kursoj de Esperanto en Osijek

"Konkordo" 9-10/1927. (listopad) daju vijest o tome kako Osječani (a naročito Dragutin Wranka) podučavaju esperanto i osnivaju nove klubove u okolnim gradovima
"Konkordo" en la numero 9-10/1927 (oktobro) informas, ke osijekanoj instruas Esperanton kaj fondas novajn klubojn en najbaraj urboj

"Konkordo" 11-12/1927. (prosinac) daju vijest o novim tečajevima u Osijeku u listopadu, te u Donjem Miholjcu (novi klub!) i u Belišću
"Konkordo" 11-12/1927 (decembro) informas pri novaj kursoj en Osijek (oktobro) kaj en najbaraj urboj Donji Miholjac (nova klubo!) kaj Belišće

* * *

"Hrvatski list", 30.4.1928. - Druga godišnja skupština društva "Obstine Antaŭen"
"Hrvatski list" (Kroata Folio), 30 apr 1928 - La dua jarkunveno de la societo "Obstine Antaŭen"

U prvim godinama kraljeve diktature (1929-1931) je esperantski život u cijeloj državi splasnuo.
En la unuaj jaroj de la reĝa diktaturo (1929-1931) la esperanta movado en la tuta lando tre malprosperis.

"Hrvatski list", 15.12.1932. - Zamenhofov dan u Osijeku 1932.
"Hrvatski list", 15 dec 1932 - Zamenhofa tago en Osijek 1932

"Hrvatski list", 11.6.1933. - Javno predavanje o Africi i esperantu - crni esperantist Kola Ajayi u Osijeku
"Hrvatski list" (Kroata Folio), 11 jun 1933 - Publika prelego pri Afriko kaj Esperanto - nigrula preleganto Kola Ajayi en Osijek

Esperantsko društvo "Obstine Antaŭen" Osijek, 1935 (iz časopisa "La Suda Stelo", povodom 8. Kongresa jugoslavenskih esperantista 1935. u Osijeku)
Esperanto-societo "Obstine Antaŭen" el Osijek, 1935 (el "La Suda Stelo", okaze de la 8-a Kongreso de jugoslaviaj esperantistoj en Osijek, en 1935)

Diploma za položeni početni tečaj esperanta, izdana od strane kluba "Obstine antaŭen" 1934,
a tečaj je držao član toga kluba Dragutin Wranka, i to u Vukovaru, prema Cseh-metodi.
Diplomo por finita porkomencanta kurso, donita fare de la klubo "Obstine antaŭen" Osijek en la jaro 1934,
kaj la kurson gvidis ĝia membro Dragutin Wranka, en la proksima urbo Vukovar, laŭ la Cseh-metodo.

Dio zapisnika s osnivačke skupštine Esperantskog društva "La Prospero" u Osijeku, travanj 1934.
Kao razlog osnivanja se navodi podvojenost Osijeka na Gornji grad i Donji grad, ali je očigledno da se zapravo dio esperantista iz postojećeg društva
"Obstine Antaŭen", predvođen Dragutinom Wrankom, izdvojio radi protesta zbog politički lijeve struje koja je tada ojačala u Obstine-u.
Ali već nakon 3-4 mjeseca se "La Prospero" sam ukinuo, a ljudi i imovina se vratili u "Obstine Antaŭen", čak prije nego li je država stigla odobriti novo društvo.
Parto de la protokolo de la fondkunveno de la esperanta societo "La Prospero" en Osijek, aprilo 1934.
Kiel argumenton por fondo de la dua societo en Osijek oni ĉi tie mencias konsiston de Osijek el 2 partoj sufiĉe malproksimaj (Supra kaj Malsupra Urbo), sed evidente okazis tio, ke parto de esperantistoj el la jam ekzistanta societo ""Obstine Antaŭen", gvidate de Dragutin Wranka, foriris pro protesto kontraŭ maldekstra politika grupo, kiu tiam estis fortiĝinta en "Obstine". Tamen post 3-4 monatoj "La Prospero" nuligis sin mem, kaj la homoj kaj la posedaĵo revenis al "Obstine Antaŭen".

"Hrvatski list" (osječke novine!), 29. srpanj 1934. o osječkim esperantistima
Osijeka gazeto "Hrvatski list" (Kroata Folio) pri osijekaj esperantistoj, la 29-an de julio 1934

Organizacijski odbor 8. Kongresa jugoslavenskih esperantista 1935. u Osijeku (prema časopisu "La Suda Stelo")
LKK de la 8-a Kongreso de jugoslaviaj esperantistoj en Osijek, en 1935 (el "La Suda Stelo")

Ivo Lapenna poziva jugoslavenske esperantiste da dođu na kongres u Osijek (1935, "La Suda Stelo")
Ivo Lapenna invitas jugoslaviajn esperantistojn partopreni la kongreson en Osijek (1935, "L Suda Stelo")

VIII kongres jugoslavenskih esperantista, Osijek, 1935, sudionici ispred Hrvatskog narodnog kazališta.
La oka kongreso de jugoslaviaj esperantistoj, Osijek, 1935, partoprenantoj antaŭ la Kroata Nacia Teatro.

Protokol svečanog otvaranja 8. kongresa 1935. u Osijeku, prema esperantskim novinama "La Suda Stelo" (nastavak: stranica 2, stranica 3, stranica 4)
Protokolo de la solena malfermo de la 8-a kongreso 1935 en Osijek, laŭ "La Suda Stelo" (daŭrigo: parto 2, parto 3, parto 4)

Rječnik "4.000 vortoj", Kraus i Wranka (vidi poslije) La vortaro "4.000 vortoj" de Kraus kaj Wranka (vidu poste)

"VERDA STELO" - NOVI KLUB U 1936, NASTAO KAO REZULTAT NEPOZNATE KRIZE
"VERDA STELO" - NOVA OSIJEKA KLUBO EN 1936 - FONDITA PRO IA NEKONATA ESPERANTA KRIZO EN LA URBO

"Hrvatski list", 13.7.1936. - Konstituirajuća skupština "Verda Stelo", drugog/paralelnog esperantskog društva u Osijeku - Razlog nepoznat
"Hrvatski list", 13 jul 1936 - Fondkunveno de "Verda Stelo", alia / paralela esperanta societo en Osijek - La kialo nekonata

17.5.1936. - Upravo osnovano društvo "Verda Stelo" moli odobrenje za rad od osječke policije
17.5.1936. - la ĵus fondita societo "Verda Stelo" petas aprobon de la urba polico

(KRAJ EPIZODE O OSNIVANJU "VERDA STELO") (FINO DE LA RAKONTO PRI FONDADO DE "VERDA STELO")

"LA SUDA STELO" - NOVINE ESPERANTISTA JUGOSLAVIJE - TEKSTOVI IZ 1937. KOJI SE ODNOSE NA OSIJEK
"LA SUDA STELO" - GAZETO DE JUGOSLAVIAJ ESPERANTISTOJ - TEKSTOJ EL 1937 KIUJ RILATAS AL OSIJEK

LSS, lipanj 1937 (Godišnja skupština Radničkog esperantskog društva u Osijeku) LSS, junio 1937 (Jarkunveno de Laborista Esperanta Societo en Osijek)	LSS, studeni 1937 (djelatnost Verda Stelo - Osijek) LSS, novembro 1937 (agado de Verda Stelo - Osijek)

Privatna inicijativa M.Jakupovića za osnivanje esperantskog muzeja u Osijeku (lipanj 1937) + Aktivbost "Verda Stelo" (prosinac 1937)
Privata iniciato de M.Jakupović por fondo de esperanta muzeo en Osijek (junio 1937) + Agado de "Verda Stelo" (decembro 1937)

Dokument kojim osječka policija 1938. predlaže nadležnom državnom organu ukidanje Radničkog esperantskog društva u Osijeku,
a s kojim se država složila, i do kojeg je došlo poslije par mjeseci.
Dokumento per kiu osijeka polico en 1938 proponas al koncerna ŝtata instanco malpermesi la societon "Laborista Esperanto-Societo" en Osijek,
kun kio la ŝtato konsentis, kaj la malpermeso efektiviĝis post 3-4 monatoj.

Problemi koje su 1938. svi osječki (i još neki hrvatski) esperantski klubovi imali s policijom - povod su antimilitarističke razglednice nađene u LES-u kod Premuža
Problemoj, kiujn en 1938 havis osijekaj (kaj aliaj) esperantaj kluboj kun la polico - la preteksto estis kontraŭmilitismaj poŝtkartoj trovitaj en LES ĉe s-ano Premuž

Nakon što je zbog političkih razloga zabranjeno i raspušteno lijevo Radničko esperantsko društvo (1938),
iste godine pokušano je osnivanje društva "Zamenhof", ali to nije odobreno od strane države. Ovdje je negativno mišljenje policije.
Post kiam pro politikaj kialoj estis malpermesita la politike maldekstra "Laborista Esperanto-Societo" (1938),
la samsn jaron oni provis fondi novan societon "Zamenhof", sed vane. La ŝtato ne permesis, kaj ĉi tie estas negativa opinio de la polico.

"LA SUDA STELO" - NOVINE ESPERANTISTA JUGOSLAVIJE - TEKSTOVI IZ 1938. KOJI SE ODNOSE NA OSIJEK
"LA SUDA STELO" - GAZETO DE JUGOSLAVIAJ ESPERANTISTOJ - TEKSTOJ EL 1938 KIUJ RILATAS AL OSIJEK

(Očigledna je kakva-takva aktivnost kluba "Verda Stelo", ali nema zapisa o radu kluba "Obstine Antaŭen"!)
(Videble iom aktivas la societo "Verda Stelo", sed apenaŭ menciiĝas en LSS la societo "Obstine Antaŭen"!)

"LA SUDA STELO" - NOVINE ESPERANTISTA JUGOSLAVIJE - TEKSTOVI IZ 1939. KOJI SE ODNOSE NA OSIJEK
"LA SUDA STELO" - GAZETO DE JUGOSLAVIAJ ESPERANTISTOJ - TEKSTOJ EL 1939 KIUJ RILATAS AL OSIJEK

"LA SUDA STELO" - NOVINE ESPERANTISTA JUGOSLAVIJE - TEKSTOVI IZ 1940. i 1941. KOJI SE ODNOSE NA OSIJEK
"LA SUDA STELO" - GAZETO DE JUGOSLAVIAJ ESPERANTISTOJ - TEKSTOJ EL 1940 kaj 1941 KIUJ RILATAS AL OSIJEK

Esperantska aktivnost u Europi slabi uoči drugog svjetskog rata. Rat je u Hrvatskoj (Jugoslaviji) počeo u travnju 1941.
Nova vlast zatvara esperantske klubove. To se dogodilo i u Osijeku.
Esperanta agado en Eŭropo malfortiĝas antaŭ la 2-a mondmilito. La milito en Kroatio (Jugoslavio) komenciĝis en la aprilo 1941.
Nova reĝimo fermas esperantajn klubojn. Tio okazis ankaŭ en Osijek.

Josip Velebit(1911, Rijeka - 2000, Novi Marof) - bio i profesor u Osijeku, te predsjednik Liberiga Stelo oko 1955. godine; vrhunski prevodilac na esperanto
Josip Velebit(1911, Rijeka - 2000, Novi Marof) - estis ankaŭ profesoro en Osijek, kaj prezidanto de "Liberiga Stelo" en 1955; majstra tradukanto al Esperanto

Zapisnik s osnivanja Esperantskog društva "Liberiga Stelo" u Osijeku, 17. rujna 1950. Društvo djeluje i danas (2009).
Protokolo de la fondkunveno de Esperanto-societo "Liberiga Stelo" Osijek, en Osijek, la 17-an de septembro 1950. La societo ekzistas ankaŭ hodiaŭ (2009).

Esperantsko društvo "Liberiga Stelo" Osijek, 1950-tih godina Esperanto-societo "Liberiga Stelo" Osijek, el 1950-aj jaroj

Zapisnik sa sjednice uprave Esperantskog društva "Liberiga Stelo" Osijek, 4. ožujka 1956. (na esperantu)
Protokolo de estrara kunsido de la Esperanto-societo "Liberiga Stelo" Osijek, la 4-an de marto 1956

Esperanto-kurso en "Liberiga Stelo" en 1958, gvidis Pantelija Popović (staranta dekstre).

Izvještaj o radu "Liberiga Stelo" za period 1967. do 1971. - krizni period koncem 1960-tih i početkom 1970-tih godina
Raporto pri la laboro de "Liberiga Stelo" inter la jaroj 1967 kaj 1971 - loka movada krizo fine de la 1960-aj kaj komence de la 1970-aj jaroj

Vječna borba za financiranje esperantskih klubova - primjer iz 1971, odluka Općine Osijek
Eterna batalo por financoj - ekzemplo el 1971: la dokumento per kiu la Komumo de Osijek aprobis iun helpon al "Liberiga Stelo"

Izvještaj o radu "Liberiga Stelo" za period 1973. do 1975. - najdublja kriza i početak oporavka
Raporto pri la laboro de "Liberiga Stelo" inter la jaroj 1963 kaj 1975 - la fundo de la krizo kaj komenco de reviviĝo

Tečaj esperanta u društvu "Liberiga Stelo" Osijek, 1973, vodio Zlatko Lončarić.
Sjede s lijeva: Aleksandar Kocian, Stjepan Feher. Stoje s desna: Olgica Tomik, nepoznat čovjek, Zlatko Lončarić, nepoznata žena,
Mirko Vidaković, Marijan Kekez, Vilim Ribić, Petar Pazaver, Marija Dželatović i 2 nepoznata muškarca.

Esperanto-kurso en "Liberiga Stelo" Osijek, 1973, gvidis Zlatko Lončarić.
Sidas de maldekstre: Aleksandar Kocian, Stjepan Feher. Staras de dekstre: Olgica Tomik, nekonatulo, Zlatko Lončarić, nekonatulino,
Mirko Vidaković, Marijan Kekez, Vilim Ribić, Petar Pazaver, Marija Dželatović i 2 nekonataj viroj.

Grupa osječkih esperantista i gosti iz Mađarske, ispred kluba u Županijskoj 1. Godina 1976, povodom 50 godina prvog osječkog kluba "Obstine antaŭen".
Grupo da osijekaj esperantistoj kaj gastoj el Hungario, antaŭ la klubo en Županijska 1. La jaro 1976. Evento: 50 jaroj post fondo de la unua osijeka esp-klubo.

Suradnja i međusobni kontakti osječkih esperantista iz kluba "Liberiga Stelo" s esperantistima iz susjedne Mađarske (grad Pečuh / Pecs)
bila je intenzivna 1970-tih i 1980-tih godina, i predstavlja jedinstven fenomen i u Hrvatskoj, i u tadašnjoj Jugoslaviji.
Kunlaboro kaj reciprokaj kontaktoj de osijekaj esperantistoj el la klubo "Liberiga Stelo" kun esperantistoj la najbara lando Hungario (la urbo Pecs/ kroate:Pečuh)
estis forta en la jaroj 1970-aj kaj 1980-aj. Ĝi estis unika fenomeno en Kroatio kaj ankaŭ en tiama Jugoslavio.

Seminar za nastavnike esperanta (21-23.9.1979), fotografija ispred Pedagoškog fakulteta u Jaegerovoj ulici.
Seminario por esperantaj instruistoj (21-23.9.1979), foto antaŭ Pedagogia fakultato en la strato Jaegerova.

Iz novina "Glas Slavonije", 1. travnja 1979 El la gazeto "Glas Slavonije", la 1-an de aprilo 1979

11. prosinca 1980 - Osiječki esperantisti i njihov gost Carmen Malia (esperantist s Malte)
11-an de decembro 1980 - Esperantistoj el Osijek kaj ilia gasto Carmen Malia (esperantisto el Malto)

Esperantski ormarić na ulazu u osječko esperantsko društvo "Liberiga Stelo", na adresi Županijska 1, oko 1980-te godine

Esperantisti u vožnji biciklima preko cestovnog mosta u Osijeku, između 1979-1981.
S desna: Bernadette Mihaljyi ("Deti"; Boly, Mađarska), Antoine Ntsigana (Burundija), Ivan Flanjak (Osijek)...
Esperantistoj veturantaj trans la ponto super Drava en Osijek, iam inter 1979 kaj 1981.
De dekstre: Bernadette Mihaljyi ("Deti"; Boly, Hungario), Antoine Ntsigana (Burundio), Ivan Flanjak (Osijek)...

Bezbrižna vremena kad se išlo iz Osijeka na ljetnu esperantsku školu u Fažanu
Senzorgaj pra-tempoj, kiam iuj osijekanoj vizitis somerajn Esperanto-kursojn marborde en Fažana

Francuski esperantist Jorgos na prolasku biciklom kroz Osijek.
Stoje s lijeva: Antun Šimunić, Dan iz Švedske, Damir Malkoč, Nikola Vidić, Petar Pazaver, dva nepoznata i Aleksandar Kocian.
Franca esperantisto Jorgos bicikle traveturis Osijek-on.
Staras de maldekstre: Antun Šimunić, Dan el Svedio, Damir Malkoč, Nikola Vidić, Petar Pazaver, du nekonataj viroj kaj Aleksandar Kocian.

Ivan Flanjak bio je novinar i esperantist iz Osijeka - veoma aktivan esperantist, te sposoban organizator. Njegova prerana smrt bila je veliki gubitak za esperanto u Osijeku. U godinama 1983, 1985, 1987. i 1989. su osječki esperanatisti organizirali međunarodni Memorijalni susret "Ivan Flanjak".
Susreti bi trajali oko 2 dana i imali radnu temu iz područja novinarstva.
Ivan Flanjak estis ĵurnalisto kaj esperantisto el Osijek - tre elstara, agema kaj organizkapabla. Lia frua morto estis granda perdo por nia movado.
En la jaroj 1983, 1985, 1987 kaj 1989 estis en Osijek organizita (fare de osijekaj esperantistoj) t.n. Internacia Memorkunveno "Ivan Flanjak".
Ili daŭris ĉ. 2 tagojn kaj havis laboran temon el ĵurnalismo.

1. Memorijalni susret "Ivan Flanjak" u Osijeku.
Sjede s lijeva: Zlatko Tišljar (Velike Gorica), Tibor Sekelj (Subotica?), Flora Szabo Felso (Pečuh) i Antun Šimunić (Osijek)
1-a Memorkunveno "Ivan Flanjak" en Osijek.
Sidas de maldekstre: Zlatko Tišljar (Velike Gorica), Tibor Sekelj (Subotica?), Flora Szabo Felso (Pečuh) kaj Antun Šimunić (Osijek)

Program prvog memorijalnog susreta "Ivan Flanjak" (Osijek,1983)
Programo de la 1-a Memorkunveno "Ivan Flanjak" (Osijek, 1983)

1. Memorijal "Ivan Flanjak" (1983) - Izlet u Vukovar i Vučedol
1-a Memorkunveno "Ivan Flanjak" (1983) - Ekskurso al Vukovar kaj Vučedol

2. Memorijal - Na slici su (s lijeva): neki muškarac, Damir Malkoč i Višnja Branković (Osijek), Emilija Lapenna (Zagreb) i Li Yuping (Peking).
La 2-a Memorkunveno - En la foto (de maldekstre): iu viro, Damir Malkoč kaj Višnja Branković (el Osijek), Emilija Lapenna (el Zagreb) kaj Li Yuping (el Pekino)

Tijekom jednog od 4 memorijalnih susreta "Ivan Flanjak" polaganje vijenca na grob Ivana Flanjka, zaslužnog esperantista (1950-1982);
Osijek, groblje Sv. Ane; u drugom redu hodaju Mile Krajina i Višnja Branković; u trećem Tibro Sekelj (s bradom)
Dum unu el la 4 memorkunvenoj "Ivan Flanjak" metado de florkrono sutr la tombon de Ivana Flanjak, merita esperantisto (1950-1982);
Osijek, tombejo de Sankta Ana; en l adua vico iras Mile Krajina kaj Višnja Branković, en la tria Tibro Sekelj (blankbarba)

Osječki esperantski rječnik "4000 riječi", kasnije "Esperanto Vortaro", "4000 vortoj" i "10.000 vortoj".
Prvo izdanje iz 1935. je jednosmjerno, a s devetim izdanjem (1989) rječnik postaje dvosmjeran; posljednje izdanje je 11. iz 2004.
Prvobitni autori bili su Lavoslav Kraus i Dragutin Wranka, a kasnije su doprinosili pomalo drugi esperantisti iz Osijeka, Đakova i Đurđevca
(Antun Šimunić, Franjo Gruić, Josip Pleadin, Davor Klobučar u leksičkom dijelu, te Aleksandar Kocian u organizacijskim poslovima).
Osijeka esperanta vortaro "4000 riječi", poste "Esperanto Vortaro", "4000 vortoj" kaj "10.000 vortoj".
La unua eldono el 1935 estis unudirekta, sed ekde la 9-a eldono (1989) la vortaro fariĝas ambaŭdirekta; la lasta eldono estas la 11-a el 2004.
La originala aŭtoroj estis Lavoslav Kraus kaj Dragutin Wranka, sed poste kontribuis iom post iom aliaj esperantistoj el Osijek, najbara Đakovo kaj el Đurđevac
(Antun Šimunić, Franjo Gruić, Josip Pleadin, Davor Klobučar en la leksika parto kaj Aleksandar Kocian en organiza laboro).

Spisak pretplatnika na izdanje rječnika iz 1989. iz cijele tadašnje države Jugoslavije i to u velikom broju!
(nepotpisan radni dokument iz arhive društva "Liberiga Stelo", vjerojatno pisao tajnik Aleksandar Kocian)
Listo de mendintoj (kaj antaŭpagintoj) por la osijeka vortaro el la jaro 1989 (en grandaj kvantoj kaj el la tuta tiama ŝtato Jugoslavio)
(nesubskribita labora papero el la arkivo de Esperanto-societo "Liberiga Stelo" Osijek, skribita tre verŝajne fare de la sekretario Aleksandar Kocian)

Osijek - Dječja revija "Maslačak" (br.6, 1987/88), specijalan broj posvećen esperantu - na sadržaju je radila esperantska firma IKS iz Zagreba.
Osijek - Porinfana revuo "Leontodo" (numero 6, 1987/88), speciala numero dediĉita al Esperanto - la enhavon kreis la esperanta firmao IKS el Zagreb.

Klupski bilten/informator je povremeno slan poštom članovima društva. Uglavnom na hrvatskom jeziku.
Ovdje imamo neke iz 1989. i 1990. (sastavljala Višnja Branković), te jedan iz 1998. (Davor Klobučar).
Kluba informilo estis jen kaj jen sendata al la membraro. Ĉefe estis kroatlingva.
Ĉi tie estas kelkaj el la jaroj 1989 kaj 1990 (redaktis Višnja Branković), kaj unu el 1998 (Davor Klobučar).

3. Kongres hrvatskih esperantista, Osijek, 1999 La 3-a Kongreso de kroataj esperantistoj, Osijek, 1999

Turistički prospekt grada Osijeka (izdala Turistička zajednica, 1999, prijevod D.Klobučar)
Turisma prospekto de la urbo Osijek (eldosni Turosma asocio de Osijek, 1999, traduko de D. Klobučar)

13. konferencija esperantista medicinara u Osijeku, srpanj 2001, pred hotelom "Mursa", strani sudionici i osječki esperantisti
13-a IMEK-konferenco de esperantistoj medicinistoj (la faka organizo UMEA), Osijek, la julio 2001, eksterlandaj gastoj kaj osijekaj esperantistoj

Hotel "Central" u Osijeku, 15.12.2005. osječki esperantisti uz poznate glazbenice Ladu Kos i Lelu Margitić,
koje su svirale i pjevale šansone na esperantu, hrvatskom i francuskom u hotelu, za javnost, u organizaciji esperantista
Hotelo "Central" en Osijek, 15-a de decembro 2005; osijekaj esperantistoj apud la famaj kantistinoj Lada Kos kaj Lela Margitić,
kiuj ludis kaj kantis kanzonojn esperante, kroate kaj france, en la hotelo, publike, organizite fare de esperantistoj

Nekoliko esperantskih knjiga koje je napisao ili preveo na esperanto Davor Klobučar iz Osijeka
Kelkaj esperantaj libroj kiujn verkis aŭ tradukis en Esperanton Davor Klobučar el Osijek

Povijest esperantskog pokreta u Osijeku u tri knjige!
(Prve 2 napisao je Antun Šimunić 1983. i 1984, a treću Davor Klobučar 2009.
Ova posljednja, "Pet latica iz Osijeka",daje mnogo novoga, ali obuhvaća i sve podatke koje daju prethodne dvije.)
Historio de la esperanta movado en Osijek en tri libroj!
(La unuajn du verkis Antun Šimunić en 1983 kaj 1984, kaj la trian Davor Klobučar en 2009.
Ĉi tiu lasta, "Pet latica iz Osijeka", donas multajn novajn informojn, sed enhavas ankaŭ ĉiujn informojn el la unuaj du libroj.)

Značke i kartice s raznih esperantskih susreta u Osijeku (osim 7. susreta u Đakovu, ali i tada je barem značka izrađena u Osijeku)
Insignoj el diversaj esperantaj renkontiĝoj en Osijek (krom la 7-a renkontiĝo en Đakovo, sed tiam almenaŭ la insigno estis produktita en Osijek)

Zahvalnica koju je UEA (Svjetski esperantski savez) 2010. poslao osječkom esperantistu Aleksandru Kocianu za 40-godišnje neprekidno članstvo
Diploma per kiu UEA en la jaro 2010 dankis al la osijeka esperantisto Aleksandar Kocian por 40-jara individua membreco en UEA

Aleksandar Kocian (Saša), fotografija iz 2008. U esperantu gotovo 60 godina. Više desetljeća tajnik u osječkom esperantskom klubu "Liberiga Stelo". Preko 40 godina individualni član UEA.

Aleksandar Kocian (Saša), foto el 2008. En esperanta movado preskaŭ 60 jarojn. Dum pluraj jardekoj sekretario en la osijeka esperanta klubo "Liberiga Stelo". Pli ol 40 jarojn individua membro de UEA.

Esperantska ulica u Osijeku - postavljanje ploče 9. listopada 2009. Esperanto-strato en Osijek - starigo de la strattabulo, la 9-a de oktobro 2009

"120 godina esperanta u Osijeku i Hrvatskoj" - dio sudionika na pješačkom mostu u Osijeku - 17. listopada 2009.
"120 jaroj da Esperanto en Osijek kaj Kroatio" - parto de la partoprenantaro sur la "piediranta ponto" en Osijek - la 17-an de oktobro 2009

"120 godina esperanta u Osijeku i Hrvatskoj" - svečano otkrivanje nedavno postavljene ploče s imenom "Esperantska ulica";
zastavu skinuli osječki veterani (Aleksandar Kocian, Vojislav Borovac i Petar Pazaver)
"120 jaroj da Esperanto en Osijek kaj Kroatio" - solena malfermo de la antaŭ melonge starigita strattabulo "Esperanto strato";
la flagon demetis kaj tenas osijekaj esperantaj veteranoj (Aleksandar Kocian, Vojislav Borovac kaj Petar Pazaver)

U Osijeku svečano otvaranje Esperantske ulice, dana 17. listopada 2009, u sklopu susreta "120 godina esperanta u Osijeku i Hrvatskoj"
En Osijek solena malfermo de Esperanto-strato, 17-an de oktobro 2009, kadre de la renkontiĝo "120 jaroj da Esperanto en Osijek kaj Kroatio"

Galeriju je zamislio, fotografije skupio, tekstove sastavio i stranicu u računalu kreirao Davor Klobučar iz Osijeka.
La Galerion planis, la fotojn kolektis, la tekstojn verkis kaj la paĝon enkomputiligis Davor Klobučar (la urbo Osijek, Kroatio).

Davor Klobučar

Hvala i posjetite nas opet !

Dankon kaj vizitu nin denove !

Novi klubovi osnovani u Osijeku odmah nakon 2. svjetskog rata ("Nova Espero" i "Srđan Petrov"), trajali su kratko. Tekst iz knjige "Nove perspektive" Antuna Šimunića. Novaj kluboj fonditaj en Osijek tuj post la 2-a mondmilito ("Nova Espero" kaj "Srđan Petrov"), sed ili daŭris mallonge. La teksto el la libro "Novaj perspektivoj" de Antun Šimunić.	Esperantsko društvo "Liberiga Stelo", osnovano 1950. (vidi zapisnik nešto niže!), bilo je prilično aktivno 1950-tih godina.Tekst iz knjige "Nove perspektive" Antuna Šimunića. Esperanta societo "Liberiga Stelo", fondita en 1950 (vidu la protokolon iom pli sube!), estis tre aktiva en la 1950-aj jaroj. La teksto el la libro "Novaj perspektivoj" de Antun Šimunić.